سپس مىگوييم : همان‌طور كه ذكر كرده‌اند ، لازم است حد اوسط اعم برموضوع اعم عارض شود تا مسئله علم اعم باشد ، و به هنگام اقامه برهان بر مسئله ، درعلم اخص اخذ شود ومتخصص گردد تامساوى موضوع باشد ، ودراين صورت اگر بيان صغرى ياكبرى به علم اعم حواله شود ، مقدمه اصل موضوع مىگردد ، و به اين امر انتقال برهان علمى به علم ديگر مىگويند . و اگر با بيان تام تبيين شود ، پس ناچار مقدمات آن ، مقدمات مخصص از علم اعم است ، به نحوى كه اگر از مقدمات تخصص لغو گردد ، برهان ، برهان علم اعم مىگردد درباره مسأله‌اى از آن علم اعم ، زيرا چنانچه گذشت هر حكمى بر موضوعى كلى ، به احكام جزئى بر جزئيات موضوع منحل مىشود ، به اين امر هم نقل برهان از علمى به علم ديگر مىگويند . مثال : مقدمات مأخوذ ازعلم هندسه براى تبيين كيفيت زاويه ديد ، كه اگر خصوصيت آن مقدمات زايل شود ، برهان هندسى محض بر مسئله هندسى محض خواهد بود . و در هر حال لازم است كه علمى كه برهان به آن منتقل مىشود تحت علمى باشد كه برهان از آن منتقل مىشود .